Duurzaamheid is een steeds belangrijker criterium geworden bij het kiezen van relatiegeschenken. Het is echter niet altijd eenvoudig om te bepalen welke artikelen de beste milieu- of sociale garanties bieden.
Termen als ‘gerecycled’, ‘biologisch’, ‘verantwoord’ of ‘fair trade’ kunnen verschillende betekenissen hebben als ze niet worden ondersteund door verifieerbare documentatie. Daarom komen certificeringen om de hoek kijken. Ze leveren dat bewijs via vastgelegde normen, traceerbaarheidssystemen en onafhankelijke audits of controles door externe instanties.
Niet alle certificeringen beoordelen dezelfde aspecten. Sommige richten zich bijvoorbeeld op de herkomst van de materialen. Andere controleren het gerecyclede gehalte, de stoffen die bij de productie worden gebruikt of de arbeidsomstandigheden in de toeleveringsketen.
Daarnaast maken we een onderscheid tussen twee groepen. Enerzijds zijn er certificeringen voor producten. Anderzijds zijn er certificeringen, beoordelingen en audits voor de bedrijven die deze producten maken of leveren. In dit artikel bespreken we beide groepen en leggen we uit welke informatie ze elk opleveren. Maar eerst beantwoorden we een fundamentele vraag.
Waarom zijn certificeringen belangrijk?
Certificeringen maken het mogelijk om bepaalde milieu- of sociale beweringen om te zetten in verifieerbare informatie. Ze zeggen dus niet alleen dat een product milieuvriendelijk of verantwoord is. Ze tonen ook welke specifieke eigenschap is gecontroleerd en volgens welke norm.
Afhankelijk van hun reikwijdte kunnen ze dienen om:
- Het gerecyclede of biologische gehalte van een materiaal te verifiëren.
- Grondstoffen door de hele toeleveringsketen te volgen.
- De verantwoorde herkomst van hout, papier of katoen te controleren.
- Na te gaan of er potentieel schadelijke stoffen aanwezig zijn.
- Arbeidsomstandigheden in een fabriek te beoordelen.
- Het milieu-, sociaal en ethisch beleid van een leverancier te analyseren.
Gecertificeerd betekent niet altijd volledig duurzaam
Dat een product gecertificeerd is, betekent dus niet dat het in alle opzichten duurzaam is. Vaak beoordeelt een certificering slechts één onderdeel, zoals de samenstelling van de stof. Andere factoren, zoals de verpakking, het transport of de productielocatie, vallen dan buiten het toepassingsgebied.
Daarom is het belangrijk om te begrijpen wat elke norm controleert. Zo vermijd je dat je alle certificeringen als gelijkwaardig beschouwt.
Welke certificeringen bespreken we?
- GOTS
- Fairtrade
- FSC
- PEFC
- GRS
- RDS
- UTZ
- RCS
- OCS
- OEKO-TEX
- Cocoa Horizons
- PETA-Approved Vegan
- EcoVadis
- B Corp
- SA8000
- amfori BSCI
- SMETA
- ISO 14001
- ISO 45001
- Niet-gecertificeerde leverancier
Productcertificeringen
Leverancierscertificeringen
Productcertificeringen
Productcertificeringen kunnen bijvoorbeeld gaan over de materialen en hun traceerbaarheid, de verwerking of de chemische veiligheid. Andere richten zich dan weer op dierenwelzijn of op de sociale omstandigheden bij de winning van grondstoffen.
We bespreken onder andere GOTS, Fairtrade, FSC, PEFC, GRS, RDS, UTZ, RCS, OCS, OEKO-TEX, Cocoa Horizons en de PETA-accreditaties. We leggen ze je uitgebreid uit!
GOTS
De Global Organic Textile Standard (GOTS) is een van de meest uitgebreide normen voor textiel van biologische vezels.
Deze norm doet meer dan bevestigen dat een stof biologisch katoen of een andere biologische vezel bevat. Zo stelt GOTS ook eisen aan de verwerking en productie, de traceerbaarheid van de materialen en bepaalde milieu- en sociale criteria.
Wil een bedrijf een product met het GOTS-label op de markt brengen? Dan moeten alle betrokken schakels in de toeleveringsketen aan de eisen van de norm voldoen. Bovendien moeten ze de voorgeschreven controles ondergaan.
Fairtrade
Fairtrade stelt op zijn beurt sociale, economische en milieucriteria vast voor verschillende deelnemers in de toeleveringsketen.
Een van de belangrijkste doelstellingen is het verbeteren van de omstandigheden van boeren en arbeiders. Daarnaast wil Fairtrade eerlijkere handelsrelaties en duurzame landbouwproductie stimuleren. Bovendien controleert FLOCERT, een onafhankelijke certificeringsinstantie, via audits of de normen worden nageleefd.
FSC, Forest Stewardship Council
De FSC-certificering heeft betrekking op producten die zijn vervaardigd uit materialen van bosherkomst, zoals hout, papier, karton of kurk.
Via zijn ketenbewakingssysteem volgt FSC gecertificeerde materialen vanaf de herkomst tot en met de verschillende stadia van verwerking, distributie en verkoop.
Daarnaast moeten gecertificeerde bedrijven voldoen aan eisen met betrekking tot de inkoop, verwerking, etikettering en verkoop van bosproducten. Het systeem omvat ook externe controles die worden uitgevoerd door certificeringsinstanties.
PEFC
PEFC is een ander internationaal boscertificeringssysteem.
De PEFC-certificering voor de productketen legt vast waaraan bedrijven moeten voldoen. Zo moeten ze aantonen dat hout en andere bosmaterialen (papier, karton, enz.) door de hele toeleveringsketen traceerbaar zijn.
Tijdens het certificeringsproces beoordeelt een externe instantie of de organisatie voldoet aan de door PEFC vastgestelde eisen. Is het resultaat positief? Dan ontvangt het bedrijf het certificaat voor de traceerbaarheid van de toeleveringsketen. Vervolgens mag het de bijbehorende verklaringen en keurmerken gebruiken volgens de regels van het systeem.
GRS, Global Recycled Standard
Het certificaat Global Recycled Standard stelt criteria vast voor de externe certificering van gerecyclede materialen en de traceerbaarheid daarvan. Daarnaast bevat het eisen met betrekking tot productieprocessen en bepaalde sociale, milieu- en chemische aspecten.
Dankzij het traceerbaarheidssysteem kan je het gerecyclede materiaal door de hele toeleveringsketen volgen. Dat biedt meer zekerheid dan een algemene bewering dat een product gerecycled materiaal bevat. Lees meer over deze certificering in dit blogbericht van Gift Campaign.
RDS, Responsible Down Standard
De Responsible Down Standard richt zich op het welzijn van eenden en ganzen die dons en veren leveren. Het doel is tweeledig: betere praktijken rond dierenwelzijn bevorderen en het materiaal traceerbaar maken in de hele toeleveringsketen.
Deze standaard is vooral te vinden in jassen, vesten, dekens en andere textielproducten met donsvulling.
Er moet echter worden opgemerkt dat RDS geen volledige milieubeoordeling van het product uitvoert. Het richt zich uitsluitend op de herkomst en de toeleveringsketen van het dons en op de welzijnsomstandigheden van de dieren.
UTZ, actualmente integrado en Rainforest Alliance
UTZ was een certificeringsprogramma voor duurzame landbouw dat werd toegepast op grondstoffen zoals cacao, koffie en thee.
Rainforest Alliance en UTZ zijn in 2018 gefuseerd. Sindsdien is het voormalige UTZ-programma uitgegroeid tot het certificeringsprogramma van Rainforest Alliance, dat de eerdere systemen geleidelijk heeft vervangen. Toch is het nog steeds mogelijk om het UTZ-keurmerk tegen te komen in referenties of historische documentatie van bepaalde producten.
RCS, Recycled Claim Standard
De Recycled Claim Standard-certificering controleert de aanwezigheid en de hoeveelheid gerecycled materiaal dat in een product is verwerkt.
Net als GRS maakt het gebruik van een extern certificeringssysteem en een chain-of-custody-systeem. De reikwijdte is echter beperkter, want het richt zich vooral op de verklaring over het gerecyclede gehalte. RCS omvat namelijk niet alle sociale, milieu- en chemische eisen die onder GRS vallen. Daarom bieden beide certificeringen weliswaar verwante informatie, maar zijn ze niet gelijkwaardig.
Bij een relatiegeschenk kan RCS dus bevestigen dat het opgegeven percentage gerecycled materiaal door een traceerbaarheidssysteem wordt ondersteund.
OCS, Organic Content Standard
De Organic Content Standard controleert de aanwezigheid en de hoeveelheid biologisch materiaal in een product. Concreet volgt deze standaard de grondstof vanaf de herkomst tot aan het eindproduct via een chain-of-custody-systeem. Het belangrijkste doel is het ondersteunen van de verklaring over het biologische gehalte.
In tegenstelling tot GOTS beoordeelt OCS niet zo uitgebreid alle milieu- en sociale processen die verband houden met de textielproductie. OCS is dus nuttig om de biologische samenstelling te controleren. Het is echter geen integrale beoordeling van het volledige productieproces.
OEKO-TEX STANDARD 100
OEKO-TEX STANDARD 100 is een certificering voor textiel dat is getest op schadelijke stoffen.
Daarbij houden de testers rekening met het beoogde gebruik van het artikel. Zo zijn de eisen strenger voor producten die in directer of langduriger contact met de huid komen.
Deze certificering geeft echter niet aan dat het materiaal gerecycled, biologisch of hernieuwbaar is. Het doel ervan is om het product en de samenstellende delen te toetsen aan de vastgestelde criteria en grenswaarden.
Cocoa Horizons
Cocoa Horizons is geen conventionele certificering, maar een duurzaamheidsprogramma dat zich richt op de cacaoketen.
Het programma richt zich op drie belangrijke gebieden: de welvaart en veerkracht van de boeren, de bescherming van de mensenrechten en van de gemeenschappen, en ecologische duurzaamheid.
Het logo vertelt dus iets over de herkomst van de cacao en over de initiatieven in de producerende gemeenschappen. Toch vormt het geen volledige beoordeling van alle effecten van het eindproduct.
PETA-Approved Vegan
PETA-Approved Vegan is een keurmerk voor kleding, accessoires en andere artikelen zonder materialen van dierlijke oorsprong. Denk bijvoorbeeld aan leer, bont, zijde, veren of bot.
Om het logo te mogen gebruiken, moet het bedrijf de vereiste documentatie en de bijbehorende garantieverklaringen indienen. Ook de leveranciers of fabrikanten van de gebruikte grondstoffen moeten een verklaring invullen.
Afhankelijk van de goedkeuring kan de certificering gelden voor een specifiek product, een veganistische collectie of een volledig merk.
Houd er echter rekening mee dat dit logo niet betekent dat het product een volledige milieubeoordeling heeft ondergaan. Het bevestigt vooral dat de goedgekeurde artikelen geen dierlijke materialen bevatten, zoals het programma vereist.
Certificeringen, beoordelingen en audits van leveranciers
De leverancierscertificaten richten zich op de bedrijven die de relatiegeschenken produceren of leveren.
In dit onderdeel wordt rekening gehouden met bedrijfscertificeringen, ESG-beoordelingen, milieubeheersystemen, arbeidsnormen en sociale audits van fabrieken.
Niet al deze instrumenten zijn certificeringen. EcoVadis is bijvoorbeeld een duurzaamheidsbeoordeling, terwijl amfori BSCI en SMETA-systemen of methodologieën voor sociale audits zijn. Dit verschil is belangrijk om correct te kunnen interpreteren wat elk van deze instrumenten aantoont.
Concreet bespreken we de verschillende niveaus van EcoVadis, B Corp, SA8000, amfori BSCI, SMETA, ISO 14001 en ISO 45001.
EcoVadis
EcoVadis beoordeelt de kwaliteit van het duurzaamheidsmanagementsysteem van een onderneming.
De beoordeling analyseert vier grote thema’s: milieu, arbeidsomstandigheden en mensenrechten, ethiek en duurzame inkoop. Het resultaat wordt uitgedrukt in een score en, wanneer aan de gestelde eisen wordt voldaan, in een medaille.
De EcoVadis-medailles zijn geen certificeringen of productlabels. Ze geven evenmin aan dat alle door een bedrijf op de markt gebrachte producten duurzaam zijn. De erkenning geldt voor de beoordeelde entiteit en weerspiegelt de kwaliteit van haar managementsysteem op het moment van de beoordeling. Bovendien zijn deze medailles 12 maanden geldig. Ze hangen ook af van de positie van het bedrijf tegenover alle andere beoordeelde organisaties.
Welke EcoVadis-medailles bestaan er?
- EcoVadis Platinum: Het hoogste erkenningsniveau binnen het medaillesysteem. Het wordt toegekend aan bedrijven die tot de best beoordeelde behoren en weerspiegelt een speciaal ontwikkeld duurzaamheidsbeheersysteem. Dit keurmerk geeft aan dat er geavanceerde beleidsmaatregelen, acties, controles en resultaten bestaan op de door EcoVadis geanalyseerde gebieden.
- EcoVadis Gold: Erkent bedrijven met een hoog niveau van duurzaamheidsbeheer. Hiermee toont de leverancier aan dat hij een uitgewerkte structuur heeft om zijn belangrijkste milieu-, sociale en ethische risico’s te beheren.
- EcoVadis Silver: Duidt bedrijven aan met een solide systeem voor duurzaamheidsbeheer. Deze medaille toont aan dat de leverancier extern is beoordeeld. Bovendien scoort hij beter dan een groot deel van de geanalyseerde bedrijven.
- EcoVadis Bronze: Dit is het instapniveau binnen het medaillesysteem. Het ligt weliswaar onder Platinum, Gold en Silver. Toch toont het aan dat de beoordeling is voltooid en dat het bedrijf de criteria voor een externe erkenning haalt.
- Bedrijf zonder medaille: Een bedrijf kan de EcoVadis-beoordeling hebben doorlopen zonder een medaille te behalen. In dat geval is er wel een documentbeoordeling en een score. De leverancier voldeed echter niet aan alle voorwaarden of haalde niet de relatieve positie die nodig is voor een medaille.
B Corp
De B Corp-certificering beoordeelt de sociale en ecologische impact van een bedrijf vanuit een breed perspectief.
Zo kijkt de norm naar milieupraktijken, mensenrechten, bestuur, de relatie met belanghebbenden en de maatschappelijke bijdrage.
Tegenwoordig voeren goedgekeurde externe controle-instanties de certificering uit, terwijl B Lab de normen ontwikkelt en toezicht houdt.
B Corp certificeert het bedrijf, niet elk afzonderlijk product. Het label toont dus aan dat de leverancier aan de bedrijfsvereisten van de norm voldoet. Het betekent echter niet dat al zijn artikelen uit gecertificeerde materialen bestaan of dezelfde milieu-impact hebben.
SA8000
SA8000:2026 is een sociale certificeringsnorm die gericht is op waardig werk en de bescherming van arbeidsrechten. De norm beoordeelt aspecten zoals kinderarbeid, dwangarbeid, gezondheid en veiligheid, vrijheid van vereniging, discriminatie, disciplinaire maatregelen, werktijden en beloning.
Bovendien omvat de certificering externe controles, waardoor je de sociale omstandigheden binnen een organisatie of vestiging kan beoordelen.
De versie SA8000:2026 werd op 1 januari 2026 gepubliceerd en verving de vorige versie uit 2014. In een internationale toeleveringsketen levert deze certificering bewijs over het beheer van de arbeidsomstandigheden in de gecertificeerde vestiging.
amfori BSCI
De amfori BSCI-audits zijn een systeem waarmee bedrijven de sociale omstandigheden in hun toeleveringsketens beoordelen en verbeteren. Concreet controleren auditors de productielocaties op arbeidsomstandigheden, beloning, werktijden, gezondheid en veiligheid, kinderarbeid, dwangarbeid en vrijheid van vereniging.
Het gaat hier niet om een productcertificering. Het resultaat geldt voor een audit in een specifieke fabriek of vestiging. Bovendien geeft het de situatie weer op het moment van de audit. Daarom spreek je beter van een fabriek die volgens amfori BSCI is geauditeerd dan van een BSCI-gecertificeerd product.
SMETA
De SMETA-audits (Sedex Members’ Ethical Trade Audit) beoordelen sociale en ethische aspecten van werkplekken binnen toeleveringsketens. Afhankelijk van het type audit gaat het bijvoorbeeld om arbeidsnormen, gezondheid en veiligheid, het milieu en bedrijfsethiek.
Sedex ontwikkelt en actualiseert de methodologie, terwijl de audits moeten worden uitgevoerd door erkende auditbedrijven.
SMETA is geen certificering en leidt niet tot een label dat op het product kan worden aangebracht. De audit dient vooral om informatie over de praktijken van een vestiging te verzamelen. Zo kunnen overtredingen worden opgespoord en verbeterplannen worden opgesteld.
ISO 14001
De norm ISO 14001:2026 legt de eisen vast voor een milieumanagementsysteem. Het biedt organisaties een kader om hun milieuaspecten in kaart te brengen en te beheren. Daarnaast helpt het hen om aan de wettelijke vereisten te voldoen, doelstellingen vast te stellen en hun prestaties te verbeteren.
Op deze manier toont het bedrijf aan dat het beschikt over een gestructureerd milieumanagementsysteem. Op zichzelf zegt de norm echter niets over het bereikte niveau van milieu-impact, noch over de duurzaamheid van alle producten.
De huidige versie is ISO 14001:2026, gepubliceerd op 15 april 2026. Deze versie vervangt ISO 14001:2015, hoewel gecertificeerde organisaties een overgangsperiode hebben om de overstap te maken.
ISO 45001
ISO 45001:2018 stelt de eisen vast voor managementsystemen voor veiligheid en gezondheid op het werk. Zo helpt de norm organisaties om gevaren te identificeren, arbeidsrisico’s te beoordelen, incidenten te voorkomen en arbeidsomstandigheden te verbeteren.
De certificering geeft informatie over het beheer van gezondheid en veiligheid binnen het bedrijf, maar vormt geen milieubeoordeling of productcertificering.
ISO 45001:2018 blijft de geldende versie, nadat deze in 2024 is herzien en bevestigd.
Leveranciers zonder verifieerbare informatie
In sommige gevallen zijn er geen certificeringen, audits, ESG-beoordelingen of gedocumenteerde verklaringen van de leverancier beschikbaar.
Dit betekent niet noodzakelijkerwijs dat het bedrijf negatieve praktijken hanteert. Het betekent wel dat we te weinig bewijs hebben. We kunnen dan niet objectief beoordelen hoe het bedrijf zijn milieu-, sociale en arbeidsrisico’s beheert.
Wat is belangrijker: de certificering van het product of van de leverancier?
Beide categorieën leveren verschillende informatie op en vullen elkaar aan.
Een productcertificering kan bijvoorbeeld bevestigen dat een stof gerecycled materiaal bevat of dat het katoen biologisch is. Ook kan ze aantonen dat het hout traceerbaar is of dat een artikel op schadelijke stoffen is getest.
Die certificering zegt echter niet altijd hoe de leverancier de rest van zijn activiteiten beheert. Denk maar aan zijn uitstoot, zijn arbeidsbeleid of de risico’s in zijn toeleveringsketen.
Omgekeerd kan een leverancier met een hoge EcoVadis-score, een B Corp-certificering of een ISO-certificaat over geavanceerd beleid en sterke controles beschikken. Dat betekent echter niet dat al zijn producten gecertificeerde materialen bevatten. Kortom: wie beide soorten informatie combineert, krijgt het meest volledige beeld.
Hoe raadpleeg je de certificeringen van producten en leveranciers op Gift Campaign
Om deze informatie beter te kunnen interpreteren, hebben we daarom een Duurzaamheidsindex opgesteld. Je vindt die index op de productpagina van elk artikel in onze catalogus.
Deze index analyseert zes dimensies: materiaal, certificeringen, leverancier, verpakking, herkomst en geavanceerde gegevens. Voor elk aspect kent de index een score toe. Zo kan je producten binnen de catalogus vergelijken op basis van vaste criteria en verifieerbare informatie. Let wel: de index geeft niet de absolute milieu-impact van een artikel weer en vervangt evenmin een levenscyclusanalyse.